شیمی درمانی

در شیمی درمانی سرطان سعی می شود تا با ایجاد آسیب سایتوتوکسیک(سمیت سلولی)کشنده  رشد تومور متوقف شود .شیمی درمانی اغلب در مواردی که بدخیمی منتشر و یا غیر قابل جراحی وجود داشته باشد استفاده می شود.به همین ترتیب از شیمی درمانی به عنوان درمان مکمل جراحی یا پرتو درمانی نیز استفاده  می گردد .هدف از شیمی درمانی عبارت است از فراهم آوردن درمان قطعی برای برخی از انواع سرطان  کاهش سایز تومور در حد جراحی کاهش عود یا گسترش بیماری بیماری پس از جراحی یا پرتو درمانی و درنهایت ایجاد شرایط طبیعی تر برای زندگی فرد مبتلا به سرطان .

از سوی دیگر به دلیل اینکه اغلب داروهای شیمی درمانی که در حال حاضر در دسترس هستند قادر به شناسایی اختصاصی و دقیق سلول های سرطانی نیستند و بر تمام سلول های تکثیر شونده (چه طبیعی وچه غیر طبیعی)موثرند علاوه بر اثرات درمانی می توانند منجر به عوارض جانبی متفاوتی در افراد مختلف شوند .بعضی از عوارض شایع تر از عوارض دیگر هستند مثل مشکلات گوارشی و ریزش مو که عموما موقتی بوده و با اتمام دوره شیمی درمانی برگشت پذیر هستند .اما در موارد نادر برخی از عوارض می توانند تهدید کننده باشند .در هرحال بیمار باید در مورد عوارض درمان با پزشک معالج مشورت نماید.

سرطان به رشد بیش از حد وبدون کنترل سلول های بدن گفته می شود.

سلول سرطانی قدرت دسترسی به عروق خونی و لنفاوی وگسترش دور دست را داراست .

داروهای شیمی درمانی به سلول هایی که قدرت تکثیر بالایی دارند تمایل بیشتری داشته در نتیجه در سلول ها و بافت سرطانی تجمع پیدا می کنند .

شیمی درمانی به چندهدف که شامل درمان تکمیلی درمان قطعی کنترل رشد و کنترل علایم است استفاده  می گردد.

طول مدت شیمی درمانی به عوامل متعددی از قبیل اندازه تومور ومیزان گسترش آن بستگی دارد.

شیمی درمانی می تواند بصورت تزریق سرپایی  بستری و یا حتی خوراکی انجام شود.

قبل از انجام هر دوره  شیمی درمانی انجام آزمایش خون واندازه گیری وزن ضرورت دارد.

انجام شیمی درمانی برای هیچیک از اطرافیان شما آسیب رسان نیست.

 شیمی درمانی به هیچ وجه دردناک نبوده ولی عوارض منحصر به خودش را دارا می باشد.

فواصل شیمی درمانی به نوع بیماری و پروتکلی که پزشک معالج شما انتخاب کرده  بستگی دارد.

روش تجویز داروی شیمی درمانی

تزریق وریدی شایع ترین روش تجویز داروهای شیمی درمانی می باشد .

دومین روش تجویز شایع شیمی درمانی خوراکی می باشد.

برای تزریق وریدی به رگ محیطی می توان از آنژیوکت استفاده کرد یا اینکه یک پورت با دسترسی به یک رگ مرکزی را مورد استفاده قرار داد.

پورت در مواردی که بیمار نیاز به شیمی درمانی طولانی مدت  و یا بستری چند روزه در بیمارستان دارد کارایی بسیار بالایی دارد.

برای تزریق پورت از سوزن مخصوص پورت استفاده می شود.

در صورت عدم استفاده از پورت هر 4 هفته آن را با هپارین شستشو می دهند تا از لخته شدن خون درون آن جلوگیری کنند.

جا گذاری و خارج کردن پورت یک عمل جراحی سرپایی است.

عوارض داروهای شیمی درمانی

عوارض شیمی درمانی در صورت تشخیص و درمان زودرس قابل کنترل است .

کاهش سلول های سفید خونی فرد را مستعد عفونت کرده واین عفونت بصورت تب سرفه خلط و.....بروز می کند.

در صورت بروز تب چک کردن آزمایش خون برای تعیین وضعیت سلول های خونی ضرورت دارد.

پیشگیری از عفونت با رعایت راهکارهایی در خیلی از موارد امکان پذیر است.

کم خونی های ناشی از شیمی درمانی در اکثریت موارد به تزریق خون نیاز پیدا می کنند .

کم خونی بصورت تنگی نفس وضعف عضلانی بروز می کند.

تهوع واستفراغ ناشی از شیمی درمانی با راهکارهای مختلفی قابل کنترل است .

تهوع حاد در حین تزریق داروی شیمی درمانی اتفاق افتاده ولی تهوع و استفراغ تاخیری در طی چند روز پس از تزریق مشاهده می گردد.

تغییر در بو ومزه غذا یک اتفاق شایع در طی شیمی درمانی است.

کاهش اشتها با استفاده از راهکارهایی از قبیل خوردن غذا در یک محیط جدید یا در کنار دوستان و آشنایان قابل جبران است .

رعایت بهداشت دهان و دندان یک جزء اساسی در مراقبت های دوران شیمی درمانی  است .

یبوست با خوردن مایعات غذاهای حاوی فیبر و فعالیت قابل کنترل است.

اسهال طول کشیده یک عارضه نگران کننده است.

 

اصول تغذیه در دوران شیمی درمانی

تغذیه نقش مهمی را در درمان سرطان ایفاء می کند.

عدم تغذیه مناسب بر نتایج درمان تاثیر خواهد داشت.

فرد مبتلا به سرطان به دلایل مختلف از جمله تهوع  استفراغ  اسهال  بی اشتهایی  زخم دهان  و عدم بلع مناسب مستعد سوء تغذیه است.

رژیم غذایی مصرفی فرد در حال درمان باید پرکالری  متعادل و سالم باشد.

به خاطر تغییر طعم و بوی غذا در طی دوران شیمی درمانی سعی کنید آنها را طعم دارتر کرده سپس مصرف کنید.

مصرف مایعات اهمیت وافری دارد بطوری که عدم رعایت این اصل باعث تاخیر در درمان خواهد شد.

قبل از مصرف هر گونه ماده غذایی فرد باید از سالم وبهداشتی بودن آن مطمئن باشد.

 

مراقبت های شخصی در دوران شیمی درمانی و پس از آن

زندگی با سرطان شرایط جدیدی را برای شما  و آشنایان شما ایجاد می کند.

داشتن یک تغذیه مناسب و فعالیت فیزیکی خوب و متعادل برای سپری کردن دوران شیمی درمانی کمک کننده است.

سپری کردن وقت بیشتر با دوستان و انجام فعالیت های ورزشی و فعالیت هایی که آرامش بخش هستند در بهبود شرایط روحی شما تاثیر گذار است.

 ادامه دادن کشیدن سیگار در طی دوران شیمی درمانی باعث کاهش اثر بخشی دارو و تاثیر بد بر روی نتایج درمان خواهد شد.

درمانهای مکمل مثل طب سوزنی  ماساژ تکنیک های آرامش بخشی  یوگا  طب گیاهی  اگر زیر نظر پزشک معالج باشند کمک کننده خواهد بود .

سعی کنید با یادگیری مهارتهایی روابط فردی و اجتماعی خود را در طی درمان حفظ کرده و بهبود ببخشید.

 

روابط زناشویی از طریق تغییرات جسمی و روحی تحت تاثیر قرار می گیرد.

زندگی بعد از درمان سرطان نیز حواشی خاص خود را دارد واحساس هر گونه درد وعلامتی ترس برگشت بیماری را در شما ایجاد می کند .

پیگیری ومراقبت دقیق  بعد از درمان سرطان جزیی از برنامه  درمانی  مراقبتی بیماران سرطانی است و باید به طور دقیق توصیه گردد